Тэндэнцыя апошніх гадоў паказвае, што ўсё больш навучэнцаў у перыяд летніх канікул імкнецца знайсці часовую працу, каб менш залежаць ад бацькоўскага бюджэту. Дзяржава ў сваю чаргу зацікаўлена ў забеспячэнні працоўнай занятасці моладзі, так як гэта зніжае сацыяльную рызыку і дае магчымасць маладым людзям набыць першыя працоўныя навыкі.
У Карэліцкім раёне садзейнічанне ў працаўладкаванні навучэнцаў у вольны ад вучобы час аказвае ўпраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Карэліцкага райвыканкама. Гэтая праца вядзецца ў рамках Дзяржаўнай праграмы “Рынак працы і садзейнічанне занятасці на 2021-2025 гады” і фінансуецца са сродкаў дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь.
— Працаўладкаванне моладзі ажыццяўляецца ў адпаведнасці з заканадаўствам аб працы Рэспублікі Беларусь, згодна з якім удзельнікамі часовай працоўнай занятасці моладзі з’яўляюцца маладыя людзі ва ўзросце ад 14 да 31 года, якія навучаюцца ва ўстановах адукацыі, — тлумачыць намеснік начальніка ўпраўлення — начальнік аддзела дзяржаўнай службы занятасці насельніцтва ўпраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне райвыканкама Вольга Лазарэвіч. – Магчымасць далучыцца да грамадска-карыснай працы і атрымаць працоўныя навыкі юнакам і дзяўчатам прадастаўляецца на працягу ўсяго года, але найбольш запатрабавана ў летні перыяд. Моладзь працуе афіцыйна і ў строгай адпаведнасці з нормамі заканадаўства, якое рэгулюе і час працы, і ўмовы.
Вольга Пятроўна падкрэслівае, што прымаюцца на працу маладыя людзі з захаваннем нормаў па лёгкасці працы і па працягласці працоўнага часу – для работнікаў, якім няма 18 гадоў, яна скарочаная: ва ўзросце ад 14 да 16 гадоў рабяты працуюць не больш за 23 гадзіны на тыдзень, а ад 16 да 18 гадоў – не больш за 35 гадзін у тыдзень. Абавязковай умовай працаўладкавання з’яўляецца таксама праходжанне медкамісіі і пісьмовая згода аднаго з бацькоў для падлеткаў ва ўзросце ад 14 да 16 гадоў.
Сярод прыярытэтных формаў – працаўладкаванне непаўналетніх, з якімі праводзіцца індывідуальная прафілактычная работа, і дзяцей, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы, а таксама са шматдзетных і малазабяспечаных сем’яў.
Спецыялісты аддзела дзяржаўнай службы лічаць, што самае галоўнае ў арганізацыі другаснай занятасці – гэта жаданне маладых людзей папрацаваць, а іх супрацоўнікі ім у гэтым абавязкова дапамогуць. І тады наймальнікі атрымліваюць работніка, моладзь – першы працоўны вопыт і ўласныя грошы, а бацькі – спакой за занятасць і карыснае баўленне часу сваіх дзяцей.
У 2025 годзе другаснай занятасцю, якая фінансуецца са сродкаў фонду сацыяльнай абароны, будзе ахоплены 101 чалавек.
Для пяці вучняў Жухавіцкай сярэдняй школы другасная занятасць была арганізавана ў канцы мая бягучага года на базе пансіяната “Івушка”. У чэрвені працоўныя месцы ў Карэліцкай раённай бібліятэцы, Мірскім дзяржаўным каледжы, двух дзіцячых садках райцэнтра, шасці школах раёна атрымалі 52 навучэнцы. Карэспандэнт газеты “Полымя” завітала ў Карэліцкую раённую бібліятэку, тут сёлета працуе пяць вучняў сярэдняй школы № 1 г.п. Карэлічы.
Сваю працу школьнікі Ягор Калеснік, Яўгеній Стальмашка і Ілья Сакаловіч выконваюць з энтузіязмам і не лічаць яе складанай:
– Усё, што мы робім, – гэта сабе ж і на карысць. Летам часу на адпачынак шмат. Чаму б і не сумясціць прыемнае з карысным, зразумець, што значыць праца, і самае галоўнае – падзарабіць. Загадзя распланавалі, куды патрацім заробак. І ўжо будуем планы на перспектыву. Адназначна: у наступным годзе зноў будзем працаваць, – адзначаюць юнакі.
Для Дар’і Гурын і Дзмітрыя Васілеўскага другасная занятасць – гэта першы працоўны вопыт. Рабяты ўпэўнены: чым раней пачнеш працаваць, тым лепш:
– Праца, якую нам даверылі, зусім не складаная. У бібліятэцы мы падклейваем кнігі, робім падшыўку часопісаў і газет, выціраем пыл на паліцах. Ну чым не ідэальныя ўмовы працы? Вядома, усё выконваем адказна, стараемся. Не хочацца дарэмна атрымліваць сваю першую заработную плату. Ведаем, што людзі старэйшага пакалення таксама працавалі ў вольны ад вучобы час. Выдатна, што такая магчымасць ёсць і ў нас, – дзеляцца сваімі ўражаннямі рабяты.
Свой прыпынак зрабілі каля сярэдняй школы № 2 райцэнтра. Тут заўзята працуюць васьмікласнікі Аляксей Дораш, Максім Пільжыс і Ягор Мацюшэнка.
– Вырашылі правесці канікулы з карысцю і таму ўладкаваліся на працу ў родную школу. Даводзіцца выконваць розныя работы. Сёння вось рыхтуем плот да афарбоўкі. Цудоўны вопыт і адпачынак з карысцю, – гавораць навучэнцы.
Пакуль юнакі працуюць на двары, Дар’я Урбановіч і Юлія Трыбуць шчыруюць у школьнай бібліятэцы. Дзяўчынкі фарміруюць камплекты падручнікаў для вучняў школы на наступны вучэбны год. Яны ўжо ведаюць, як распарадзяцца сваім заробкам, і лічаць, што для іх гэта добры жыццёвы вопыт.
Кацярына КУКАНАВА
Фота аўтара
