Вячаслаў Іванавіч Апалонік амаль паўстагоддзя прысвяціў педагагічнай дзейнасці

Вячаслава Іванавіча АПАЛОНІКА добра ведаюць у Карэліцкім раёне. Усё сваё свядомае жыццё педагог прысвяціў справе выхавання падрастаючага пакалення. Напярэдадні 70-гадовага юбілею мэтра педагагічнай справы журналіст гутарыць з ім аб ролі школы, працы настаўніка, любові да вучняў — такім блізкім і дарагім яго сэрцу.

 

— Вячаслаў Іванавіч, амаль паўстагоддзя ў школе — гэта і пачэсна, і адказна. І ўсё-такі, якое месца яна займала ў Вашай прафесійнай дзейнасці?

—  Мой педагагічны стаж налічвае 47 гадоў, з якіх 43 — праца на карэліцкай зямлі. Уся прафесійная дзейнасць звязана са школай. Спачатку настаўнік, потым — праца ў раённым аддзеле адукацыі, дырэктар школы, кіраўнік раённага аддзела адукацыі. Пасля выхаду на заслужаны адпачынак яшчэ давялося папрацаваць настаўнікам матэматыкі.

— Чым адрозніваецца сучасная школа ад школы ХХ стагоддзя?

— Справа ў тым, што стагоддзе — вельмі вялікі прамежак часу. Школа ніколі не стаяла на месцы ў сваім развіцці, але заўсёды выконвала сваю галоўную ролю — вучыла і выхоўвала дзяцей. Другое пытанне, якія перад ёю ставіліся задачы? Мне давялося працаваць у той час, калі пачаліся даволі хуткія рэфармаванні: мяняліся падручнікі, уводзіліся новыя метадычныя падыходы да ўрока, спрабавалі высветліць, што першаснае, больш значнае — веды, вучоба ці выхаванне, якім павінен быць выпускнік школы. Нешта падобнае адбываецца і цяпер. Адукацыя падышла да веку інтэрнэту, камп’ютарызацыі. Мяняецца грамадства, мяняецца і роля школы.

— А настаўнік якімі якасцямі павінен валодаць? На Вашу думку, гэта найчасцей прызванне ці дастаткова добра ведаць школьны прадмет, прафесійна выконваць свае абавязкі?

— Прафесія настаўніка прад’яўляе да чалавека высокія патрабаванні. Настаўнік заўсёды на віду, ён з’яўляецца для вучняў аўтарытэтам, павінен служыць для іх прыкладам, а гэта патрабуе высокай эрудыцыі, творчага падыходу да сваёй працы, пастаяннага самаўдасканалення. Адной з важнейшых асаблівасцяў настаўніка, на маю думку, з’яўляецца тое, што аб’ект яго працы — дзіця — пастаянна змяняецца, заўсёды нясе нешта новае, сёння не тое, што ўчора. Думаю, што аднаго ведання свайго прадмета (гэта таксама вельмі важна) мала. Настаўнік тады настаўнік, калі сам пастаянна вучыцца. У кожным настаўніку павінна свяціцца і ніколі не згасаць іскрынка дзіцяці.

— У Вашай прафесійнай дзейнасці сустракаліся маякі, на каго хацелася б раўняцца? Каму  сёння хочацца сказаць словы ўдзячнасці?

— Так здарылася, на якой бы пасадзе я не працаваў, мяне акружалі добразычлівыя людзі. У 1974 годзе я пачаў працаваць настаўнікам матэматыкі ў Карэліцкай сярэдняй школе. Маім кіраўніком у настаўніцкай справе была Тамара Іларыёнаўна Уласевіч (на жаль, яе няма сярод нас) — матэматык ад Бога, добрая, граматная настаўніца, улюблёная ў сваю працу і свой прадмет. Яна мяне падтрымлівала, цярпліва навучала, тлумачыла, расказвала і дапамагала. Вопыт работы і матэматычную падрыхтоўку мела і мая жонка Наталля Уладзіміраўна. Спрэчкі, доказы маглі прадаўжацца далёка за поўнач — да таго часу, пакуль не будзе знойдзена адзінае правільнае рашэнне задачы, не будзе прадуманы ход урока. Непамерна вялікую дапамогу аказваў і завуч школы Мікалай Мікалаевіч Данільчык.

…А затым праца дырэктарам школы. Тактычна, граматна накіроўваў маю дзейнасць загадчык аддзела адукацыі Віталій Васільевіч Шэўка. Гэта з яго дапамогай быў адкрыты першы ліцэйскі клас, завязаліся творчыя зносіны з ВНУ г. Мінска. Склаўся добры педагагічны калектыў. Школа была рэарганізавана ў гімназію. Выпускнікі гімназіі мелі трывалыя веды практычна па ўсіх прадметах, паспяхова паступалі вучыцца ў ВНУ.

У аддзеле адукацыі працаваў з метадыстам высокай кваліфікацыі, намеснікам загадчыка Вольгай Сцяпанаўнай Валько. Мы выпрацоўвалі новыя метадычныя падыходы да вядзення ўрока, вучылі складаць планы ўрока, іх абараняць. Падтрымлівалі нас і кіраўнікі ўстаноў адукацыі. Гэта давала свой плён. Раён быў пераможцам па выніках цэнтралізаванага тэсціравання па асноўных вучэбных прадметах, па выніках паступлення ў ВНУ. Да нас прыязджалі вучыцца з іншых раёнаў і абласцей рэспублікі.

Хачу выказаць яшчэ раз шчырыя словы ўдзячнасці кіраўнікам і іх намеснікам, педагагічным калектывам устаноў адукацыі за разуменне, дапамогу і цярпенне. Зразумела, што без дапамогі раённай улады нічога не адбывалася. Патрабавальна, але з вялікай павагай адносіўся, і сёння так жа, да працы настаўніка старшыня раённага выканаўчага камітэта Віктар Леанідавіч Шайбак. Гэта пад яго непасрэдным кіраўніцтвам установы адукацыі набывалі новы выгляд, умацоўвалася матэрыяльная база.

— Праз Ваша сэрца прайшла вялікая колькасць выпускаў і выпускнікоў, за плячыма — юбілеі школ, урачыстыя лінейкі. Што асабліва запомнілася і часта ўсплывае ў памяці?

— Выпускнікі. Іх, вядома, было шмат. Памятаю свае першыя выпускі. Мне прыемна і сёння, пасля столькіх гадоў, сустракацца з імі і іх бацькамі. Па-рознаму склаўся іх лёс. Бацькі тых выпускнікоў у асноўным не мелі вышэйшай адукацыі, але гэта людзі з добрым сэрцам, людзі, якія ўмеюць шанаваць і паважаць іншых. Гэта былі іншыя дзеці, як і іншыя бацькі. Настаўнік у іх вачах быў асобай, прыкладам, меў аўтарытэт.

— Восень — багатая пара года не толькі на дары палёў і лясоў. Вы нарадзіліся восенню, гэтай парой пачыналі новы навучальны год, адзначалі свята настаўніка. Дык няхай надалей восень жыцця будзе залатой, якой яе дорыць сама прырода.

 

Падрыхтавала да друку Галіна СМАЛЯНКА.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.